navigation
search

Egoïsme: Mag Dat?

Egoïsme wordt doorgaans afgeschilderd als een slechte eigenschap die je vooral af moet leren. Maar is egoïsme echt zo slecht? Mag je egoïstisch zijn?

Eerst aan anderen denken, dan aan jezelf

“Je mag niet aan jezelf denken: anderen gaan voor!”
“Je mag geen dingen voor jezelf houden: alles delen hoor!”
“Anderen hebben het veel slechter dan jij.”
“Jij bent wel erg met jezelf bezig, is het niet?”

Het zijn kreten die de meesten van ons wel kennen. De meeste kinderen wordt geleerd dat ze niet alleen op de wereld zijn en dat ze rekening moeten houden met andere mensen. Dat is enorm gezond en daarom heet het natuurlijk ook samenleving.

Soms echter, wordt een en ander nogal sterk doorgevoerd en krijgen kinderen met de paplepel ingegoten dat ze altijd eerst aan anderen moeten denken, daarna aan nog meer anderen en dan pas aan zichzelf. Of liefst helemaal niet aan zichzelf.

Egoïsme wordt vaak beschouwd als een foute eigenschap

Verschillende religieuze stromingen pleiten voor een leven dat geheel ten dienste staat van God en medemens, en waarbij men zichzelf zo veel mogelijk moet achterstellen. Een morele plicht, zoals dat zo mooi heet.
De therapeuten hebben de handen vol (en daar zijn ze blij mee) aan cliënten die geleerd hebben vooral voor anderen te zorgen en zichzelf op de achtergrond te plaatsen. Deze cliënten komen met klachten als: “Ik voel me niet gezien”, “Ik heb geen eigenwaarde”, “Ik durf geen nee te zeggen / kan geen grenzen stellen”, enzovoort.

Egoïsme wordt nog vaak beschouwd als een foute eigenschap en in sommige gevallen klopt dat ook wel. Als je alleen aan jezelf denkt zonder ook maar enigszins rekening te houden met anderen, ben je niet de meest plezierige persoon in de omgang. Althans voor de meeste mensen.

Sommige ouders vinden het helemaal geweldig als hun kind alleen maar aan zichzelf denkt en geven het daarvoor alle ruimte. Na hun jeugd komen deze kinderen in een flinke strijd met de buitenwereld terecht: wat hun ouders zo fijn vinden, wordt niet door alle anderen gewaardeerd. Dat kan vereenzaming, verharding, depressies en erger tot gevolg hebben. Eerst mocht en kon alles en hoefde het kind alleen maar aan zichzelf te denken, en nu moet het ineens wél op tijd zijn, zich aan afspraken houden, verplichtingen nakomen en al die andere nare dingen doen die alle andere mensen ook moeten doen, maar die voor dit kind door de ouders werden geregeld.

Het kan dus verkeerd uitpakken. Wellicht is de middenweg wel het beste: goed voor jezelf zorgen, zonder anderen tot last te zijn en met voldoende medemenselijkheid.

Karakter versus gedrag

Van karakter ben ik aartslui en daardoor heb ik de neiging om alles uit te stellen, te gaan zitten mijmeren of wat te lezen en verder niets te doen. Heerlijk! Alleen heeft de ervaring mij al vroeg geleerd dat me dat uiteindelijk alleen maar last geeft. Daarom heb ik mezelf aangeleerd om gewoon mijn werk te doen, mijn verplichtingen na te komen en regelmatig actief te blijven.

Ik houd dan ook nog momenten over waarop ik heerlijk lui kan zijn. Daar valt goed mee te leven. Dat geldt natuurlijk ook voor egoïsme: je kunt egoïstisch van aard zijn – het zit dan in je karakter – maar toch leren om ook aan anderen te denken. Gedrag kun je veranderen; karakter niet.

Spiegeltje, spiegeltje…

Het interessante aan egoïsme is dat het de egoïsten niets kan schelen dat ze zo zijn: anders zouden ze het immers niet zijn. Het zijn de mensen die niet egoïstisch leven die last van het egoïsme van anderen hebben. Dus blijft de eeuwenoude strijd bestaan tussen de egoïsten en de niet-egoïsten: de niet-egoïst wil dat de egoïst verandert en die laatste peinst daar niet over. Een prachtige impasse.

Een manier om daarnaar te kijken is door eens te onderzoeken wat je precies stoort in egoïsme; waar je je nu werkelijk aan ergert. Als je heel eerlijk naar jezelf bent, kom je vaak dingen tegen die je liever in de schaduw liet staan. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat jij geen ‘nee’ durft te zeggen, geen grenzen kan stellen, altijd het gevoel hebt dat je voor anderen klaar moet staan en dat je je daar niet zo fijn bij voelt omdat je jezelf tekort doet. Dan kan het inderdaad heel ergerlijk zijn om iemand te ontmoeten die precies datgene doet wat jij niet durft.

De andere kant van die medaille is dat zo iemand een heel heldere spiegel voor jou is. Hij of zij laat precies datgene zien waarin jij je nog kunt ontwikkelen. Goede spiegels zijn bijna altijd te herkennen aan de ergernis die je voelt. Ik heb jarenlang een enorme hekel aan junks gehad totdat ik eindelijk ontdekte dat het mijn eigen verslavingsgevoeligheid was die geraakt werd. Waar ik eigenlijk zo pissig om werd, was de schaamteloosheid waarmee de junk zijn portie verdoving binnenhaalde terwijl ik zo netjes mijn best deed om mijn verslavingsdrang te onderdrukken. Ik vond het erg onrechtvaardig dat ik zo mijn best moest doen en de junk niet.

Toen ik doorhad dat ik zelf die keuze maakte, en de junk ook, begreep ik mijn afkeer veel beter en – wat veel fijner is – kon ik het loslaten. Ik erger me niet meer aan junks.

Met egoïsme werkt het net zo: als je altijd het gevoel hebt dat je voor anderen moet klaarstaan en je jezelf daardoor tekort gedaan voelt , is de egoïst precies de goede spiegel voor je en zal dat je ook altijd raken.

Een paar vragen die je jezelf kunt stellen:

  • Onderzoek of je je ergert aan egoïsme en vooral of je daarbij afgunst, jaloezie of angst voor egoïsme in jezelf aantreft.
  • Vraag jezelf af of anderen werkelijk gebaat zijn bij jouw keuze om altijd voor hen klaar te staan: klachten als burn-out en depressie komen vaak voor bij mensen die geen ‘nee’ kunnen zeggen.
  • Overdenk de vraag of je anderen werkelijk helpt door jezelf tekort te doen.
  • En als heel belangrijke vraag: Is dit werkelijk wat je wilt? Of voel je het als plicht?

Goed voor jezelf opkomen en zorgen is zo slecht niet. Daardoor ontwikkel je een gezond zelfbeeld, voldoende eigenwaarde en kun je uiteindelijk toch weer meer voor anderen betekenen. Daarnaast ben je een goed voorbeeld voor anderen die het moeilijk vinden om grenzen te stellen of die niet voor zichzelf durven opkomen. De middenweg is hierbij belangrijk: zorg goed voor jezelf en laat ruimte voor anderen. Dan heb je een evenwicht.

Dus egoïsten, denk eens wat meer aan een ander; men gaat je aardiger vinden, is bereid meer voor je te doen en dat is in je eigen belang (!)

En altruïsten, zorg wat meer voor jezelf en gun de ander zijn/haar lessen: als je altijd alles voor anderen wilt doen, houdt dat ook vaak een vorm van minachting in. Alsof die ander niet voor zichzelf kan zorgen, en dan heet het gewoon zorgsyndroom, reddertjesgedrag of bedisselen. Alle belang is uiteindelijk eigenbelang. Kreten als ‘onvoorwaardelijke liefde’ worden te pas en vooral te onpas gebruikt, terwijl het vaak om eigenbelang gaat. De onbaatzuchtige liefde van een ouder voor een kind houdt immers ook in dat de ouder ‘wil’ dat het kind gelukkig is en goed terechtkomt? En daar is helemaal niets mis mee.

Egoïsme mag. En het is nog gezond ook, voor jezelf maar ook voor anderen.
Mits gedoseerd natuurlijk.

Nóg meer tips!

Zo wordt succesvol leven een eitje.

Klopt, de woordspeling is flauw. Maar het is wel waar. Lees ons gratis eBoek met tips voor een leuker leven.


Reacties

  • Nick says:

    Erg goed artikel. Het is alleen jammer dat er altijd gezegd en geschreven wordt dat je niet egoïstisch moet zijn terwijl er geen manieren worden gegeven hoe je hier aan kan werken.

  • Arthur says:

    Het artikel over Egoisme heeft een prettige benadering; het laat zien dat dit etiket slechts door derden alleen, te verkrijgen is en dat de kennelijke schaduwkanten ervan, relaties kent met de eigen ontwikkelpunten van deze ‘derden’. Ik ben het er mee eens dat egoisme, in de egocentrische betekenis, een a-socilaal effect kan hebben in een socila omgeving. Het i s niet echt prettig om te moten gaan met een persoon die vooral aan zichzelf denkt en anderen een 2e of zelfs geen plaats geeft. Er is wat mij betreft ook niets mis met egoisme in de narcistische betekenis, van jezelf houden. Elkaar helpen ons te ontwikkelen tot wezens met een sociale binding, is een must voor het voortbestaan van de diersoort mens.

  • Esli03 says:

    Ik wordt er min of meer toe gedwongen egocentrischer te gaan leven.. helaas word ik er echter niet echt gelukkiger van.

  • Helder artikel, dank je. Ik denk dat egoïsme niet sociaal is, hiermee is wel duidelijk gemaakt hoe het in elkaar zit. Egocentrisch leven is voor mij een manier waar ik goed mee kan leven. Daar kan ik ook de medemens goed bij betrekken.

Laat een reactie achter

Foto: Bron
Categorie: Gelukkig zijn Jezelf
Zoekwoorden: ,
Adverteren op soChicken
Disclaimer
Privacy
Cookies (+ recept)
Contact en service
© 2004-2014, soChicken®. Alle rechten voorbehouden.
soChicken is onderdeel van soChicken Studios.
Internationaal broeden