Adoptie in het nieuws

Op 8 februari 2021 – heeft demissionair minister Dekker voor Rechtsbescherming besloten om interlandelijke adoptie op te schorten. Dit naar aanleiding van een rapport van de commissie Joustra. Deze commissie deed onderzoek naar ernstige misstanden bij adopties in Bangladesh, Brazilië, Colombia, Indonesië en Sri Lanka tussen 1967 en 1997. De periode vóórdat het Haags Adoptieverdrag van kracht was.

Eén van de conclusies uit het rapport stelt dat niet kan worden uitgesloten dat dergelijke misstanden nog een keer kunnen plaatsvinden. Om die reden is adoptie opgeschort uit alle landen, en zal het nieuwe kabinet een besluit moeten nemen.

Het is van groot belang dat er stappen worden gezet om de kans op problemen met interlandelijke adoptie weg te nemen – dat staat voorop.

Het opschorten van interlandelijke adoptie heeft veel gevolgen. Eén van die gevolgen is het klok en klepel syndroom. Waarbij mensen het nieuws deels meekregen, maar niet precies weten hoe het zit.

Dat is logisch als adoptie geen plek in je leven heeft. Maar als adoptieouder van een geweldige zoon speelt dit thema natuurlijk een rol in zowel ons als in zijn leven.

Ik wil in dit artikel wat ruimte nemen om uit te leggen hoe onze adoptie van Jake (en zoveel vergelijkbare adopties uit de VS) in zijn werk ging. Zodat we samen kunnen bewegen van de klok en de klepel naar de hoed en de rand.

1. Waarom schrijf je dit?

Ik schrijf dit voor Jake. Dit nieuws wordt zo breed uitgemeten dat ik voorzie dat bij veel mensen een foutief beeld ontstaat.

Hiermee ontstaat het risico dat hij (en andere geadopteerde kids) allerlei labels opgeplakt krijgen die het leven moeilijker maken en kwetsende situaties in de hand werken.

Want door dit mediaspektakel verliezen we soms iets belangrijks uit het oog: interlandelijke adoptie is soms de beste oplossing voor een kind. De procedure is – zoals je waarschijnlijk weet – ongekend streng. En adoptie uit de VS verloopt transparant, ongekend grondig en volgens de wens van de geboortemoeder/-ouders.

Ik wil mijn steentje bijdragen om te voorkomen dat Jake (en andere adoptiekids) wordt gezien als slachtoffer van onzorgvuldige procedures.

2. Hoe kwam Jake bij jullie terecht?

In de VS kiest een geboortemoeder/-ouders tijdens de zwangerschap wat ze wil(len) doen. Ze krijgt voorlichting over alle verschillende oplossingen (abortus, zelf opvoeden met ondersteuning, foster care, binnenlandse adoptie, interlandelijke adoptie, etc.).

Indien ze kiest voor interlandelijke adoptie geeft ze haar wensen door. Ze wordt verder begeleid en er wordt regelmatig gecontroleerd of dit echt haar wens is.

Haar wensen en medisch profiel worden zorgvuldig gematcht met de draagkracht van beschikbare adoptieouders. Deze draagkracht is getoetst door de Nederlandse Raad voor de Kinderbescherming. Hiervoor is een beginseltoestemming afgegeven door het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Zo kwam het dat Jake’s geboortemoeder ons profielboek in handen kreeg en – uit diverse opties – koos om haar kindje bij ons onder te brengen.

Na het afstaan van het kindje heeft de geboortemoeder minimaal drie dagen bedenktijd. In die tijd verblijft de baby bij een pleegouder of -organisatie.

Tot er volledig afstand is getekend is het niet toegestaan om als adoptieouders af te reizen. Toen al het papierwerk was geregeld gaf het Ministerie van Justitie en Veiligheid ons toestemming en sprongen we in het vliegtuig richting Miami. De volgende dag sloten Billy en ik Jake in onze armen.

3. Hebben jullie Jake’s geboortemoeder ontmoet?

Ja, wij hebben Jake’s geboortemoeder mogen ontmoeten. We hebben foto’s gemaakt en gepraat. Ze heeft Jake vastgehouden en hem de fles gegeven. Na afloop hebben we elkaar omhelsd en was er een emotioneel afscheid. Direct die dag stuurde ze ons een berichtje om ons te laten weten hoe gelukkig ze is dat Jake bij ons mag opgroeien.

We hebben met regelmaat contact en houden elkaar op de hoogte. Zo sturen we foto’s en vertellen we hoe het met Jake gaat.

4. Kreeg zij er geld voor?

Nee. En dit is belangrijk om te benadrukken, want ik krijg deze vraag vreemd genoeg regelmatig. Adoptie is geen commercieel draagmoederschap.

Het klopt dat adoptie een kostbaar proces is, maar deze kosten gaan op aan procedures. Amerika is een duur land, adoptie is een zéér zorgvuldige procedure, en wij als adoptieouders dragen alle kosten. Als een advocaat bijvoorbeeld een paar uur aan het werk is voor wat documenten, ben je al honderden dollars verder.

De geboortemoeder ziet hier niets van en dat is ook logisch. Het is niet de bedoeling dat een geboortemoeder besluit haar kind af te staan uit financiële overwegingen. Alles is opgezet in het belang van het kind.

De exacte redenen voor Jake’s adoptie zijn privé, maar zo’n ingrijpende en zware beslissing neemt een moeder niet zonder goede reden – zoals je zult begrijpen.

5. Wat doet deze berichtgeving met jou?

Best veel, zoals je al had begrepen. Adoptie is een kwetsbaar, complex en emotioneel onderwerp voor veel mensen. Tegelijkertijd loopt het internet over van keiharde en ongenuanceerde meningen die adoptieouders wegzetten als egoïstische mensen die alles doen om een kind te krijgen.

Mijn ervaring is eerder het tegenovergestelde. Er worden ouders gezocht bij het kind, niet andersom.

Als de adoptieprocedure ons één ding heeft bijgebracht is het wel nederigheid. Dat het niet om ons draait, maar om hem. Dat het onze plicht, verantwoordelijkheid en voorrecht is om hem de geweldige jeugd te bieden die ieder mens verdient.

Hoe dit nieuws zich ook ontwikkelt de komende tijd – ik wil je vragen om de nuance te blijven zien en op te komen voor al die kinderen die worden geraakt door deze berichtgeving. We kunnen niet alle procedures in alle landen over één kam scheren, en we mogen het kind niet met het badwater weggooien, hoe sensationeel de krantenkoppen ook zijn.

De problemen moeten worden opgelost en slachtoffers moeten inzicht krijgen in wat er is gebeurd. We moeten tegelijkertijd niet uit het oog verliezen dat interlandelijke adoptie in sommige gevallen de beste oplossing is voor het kind.

Want iedere geslaagde procedure betekent een kans op een betere toekomst voor een kind dat is geboren in moeilijke omstandigheden. Dát is het doel van adoptie. 💛

Jake, Billy en Jelle