Wat maakt vis eten zo schadelijk voor de planeet?

Vis heeft een gezond imago. Terwijl we wereldwijd te maken hebben met overbevissing en de achteruitgang van het visbestand, adviseren verschillende organisaties ons keer op keer om onze visconsumptie te verhogen.

We moeten meer vis eten terwijl de visserij onze oceanen steeds minder gezond maakt. De visserij is samen met vleesproductie één van de meest schadelijke industrieën op aarde. Er zijn echter twee belangrijke verschillen:

  1. wij mensen hebben niet zo’n warme band met vissen als we hebben met zoogdieren;
  2. de schade die wordt gemaakt is grotendeels onzichtbaar.

De conventionele visserij brengt een aantal grote problemen voort die de veerkracht van onze oceanen ernstig in gevaar brengen:

  • Overbevissing zorgt voor het uitsterven van vissoorten, waardoor ecosystemen uit balans raken. Wanneer een vis hoog in de voedselketen verdwijnt floreert de eerstvolgende laag hieronder, omdat deze soort een natuurlijke vijand verliest. Hierdoor lijkt het alsof er voldoende vis beschikbaar is, terwijl we simpelweg steeds een tree zakken op de ladder.
  • Intensieve vormen van visserij schrapen de bodem van de oceaan kaal, wat te vergelijken is met de ontbossing van onze regenwouden.
  • Bijvangst is een enorm probleem. Gemiddeld produceert de vangst van garnalen meer dan 90% bijvangst. Deze dieren worden dood (of bijna dood) terug in de zee gegooid. Hieronder bevinden zich dolfijnen, schildpadden, haaien en andere waardevolle zeldzame diersoorten. Voor iedere kilo wild gevangen garnalen is 23 kilo zeeleven gevangen en dood (of bijna dood) terug in zee gegooid.
  • Er bestaan geen welzijnsregels voor vissen. Vissen worden levend opengesneden om vervolgens langzaam dood te bloeden. Vaak laten we vis simpelweg stikken op het dek. De wetenschap ontdekt inmiddels dat vissen pijn ervaren, hier wordt echter nog niet naar gehandeld.
  • Er is nog lang niet duidelijk wat de enorme schade aan onze oceanen voor gevolgen zal hebben op wereldwijde ecosystemen. We plunderen een systeem wat we niet begrijpen, in ruil voor een smakelijke maaltijd.

Is kweekvis dan de oplossing voor het probleem? In theorie wel, maar in de praktijk blijkt kweekvis het probleem vooralsnog erger te maken. Kweekvis wordt meestal gevoed met wild gevangen vis. Daarnaast hebben deze dieren (net als in de conventionele bio-industrie) zwaar te lijden onder de omstandigheden, vooral in het buitenland.

Het vervuilde water maakt de dieren (die veel te dicht op elkaar leven) ziek, waardoor er geneesmiddelen aan worden toegevoegd. Panga en talapia zijn populaire vissoorten die vooral in Vietnam worden gekweekt onder ongezonde omstandigheden. In veel gebieden wordt deze vis gekweekt in afgebakende gedeeltes van rivieren, waardoor alle vervuiling zo in de omgeving belandt. Uiteindelijk worden de gedode vissen ingevroren en per vliegtuig vervoerd naar onze supermarkten wat ontzettend veel energie kost.

De vis op je bord, duurzaam gevangen of niet, heeft altijd moeten lijden. Hoewel sommige vissen een goed leven hebben, heeft vrijwel geen enkele vis een goede dood.

Hoe kun je duurzaam vis eten?

Vis is, ondanks de gezonde eigenschappen, dus niet altijd een duurzame keuze. Toch zijn er genoeg dingen die je kunt doen om je visconsumptie groener te maken.

  • Eet minder vaak vis.
  • Kies voor vis uit lokale wateren (zoals vis uit de Noordzee).
  • Kies zoveel mogelijk voor vis met het MSC keurmerk voor wilde vis of het nieuwe ASC keurmerk voor gekweekte vis.
  • Kies zoveel mogelijk voor ‘groene vis’ op de VISwijzer, ook te installeren op je iPhone.
  • Kies voor kleinere porties vis en vergroot de portie groente.
  • Wissel eens af met een visvervanger (te koop in natuurwinkels, toko’s en via internet).

Door meer lokale vis te eten in kleinere porties en te kiezen voor écht duurzaam gevangen vis kun je jouw impact op de oceaan aanzienlijk verminderen. De omstandigheden waarin vis wordt gekweekt worden (zeker in Nederland) steeds beter. Meer informatie over het eten van vis en de impact op onze planeet lees je hier.

Hoe krijg je voldoende Omega 3 vetten binnen?

De voornaamste reden waarom instanties als het Voedingscentrum ons adviseren om twee keer per week vis te eten is vanwege het vetzuur Omega 3. Vis is een natuurlijke bron van Omega 3, maar bevat naast dit gezonde vet ook nog andere vetten die minder gezond zijn.

Naast vis zijn er echter ook genoeg plantaardige bronnen van Omega 3 te vinden. Door bijvoorbeeld meer noten en zaden (walnoten, lijnzaad, hennepzaad, chia zaad) toe te voegen aan je voedingspatroon kun je eenvoudig meer Omega 3 binnen krijgen.

Daarnaast kun je kiezen voor supplementen. Normale Omega 3 supplementen zijn meestal gemaakt van visolie maar er zijn tegenwoordig ook plantaardige Omega 3 supplementen op basis van algen. Deze supplementen bevatten al het goede van pure Omega 3 vetten, zonder schade en dierenleed te veroorzaken.

Meer inspiratie om te leven met minder vis?

Door bewuster vis te eten verminder je dierenleed, energieverbruik en voorkom je schade aan onze kostbare oceanen. Door meer plantaardige Omega 3 vetten aan je eetpatroon toe te voegen zul je ook met minder vis lekker gezond blijven.

Wil je meer inspiratie om te koken zonder vis? Ga dan aan de slag met het onderstaande visvervangende kookboek, vol met verrassende recepten met de rijkdommen uit de zee zonder gebruik te maken van vis!

Ontvang gratis tips om je leven leuker te maken!

Maak elke week steeds leuker met mijn gezellige maandagmorgen nieuwsbrief! Ruim 140.000 mensen gingen je voor! 😁

Goed om te weten
Je ontvangt elke maandagochtend versgelegde inspiratie en af en toe een extra update. Je kunt je altijd uitschrijven. Door op de knop te drukken ga je ermee akkoord dat we je gegevens met zorg en liefde verwerken volgens onze privacyverklaring. 💛