“We suffer more often in
imagination than in reality.”

Seneca

Constant gestrest

Als je je vaak druk maakt om allerlei kleine dingen, dan ervaar je constant stress. Je continu druk maken voelt niet prettig. En als je goed kijkt ontdek je al snel dat je er ook bijzonder weinig mee bereikt.

Waarom? Omdat het leven zich slecht laat controleren. Je hebt niet zoveel controle op de wereld om je heen. Je hebt vrijwel geen controle op de mensen in je leven. Je hebt zelfs maar beperkte controle over jezelf.

Want als je echt controle over jezelf had, dan zou je wel altijd doen wat je van plan was. Dan zou je nooit boos worden, nooit ongezond eten en nooit uitstelgedrag vertonen. Maar dat doe je wel – dus blijkbaar heb je er niet altijd zoveel over te zeggen.

Best gek, maar ook heel bevrijdend.

De wereld is niet zoals je wilt dat ze is

Oké – dus je maakt je vaak druk om kleine dingen. Je hebt allerlei voorkeuren en verwachtingen over hoe het leven zou moeten zijn. Je wilt heel graag dat het leven loopt zoals jij het voor ogen hebt.

Er is alleen één probleem: dat gebeurt zelden.

Jij wilt dat je dochter haar kamer opruimt, maar de kamer wordt niet opgeruimd. Je wilt dat je collega je een compliment geeft, maar ze snauwt je af. Je wilt dat de dame in het restaurant dat specifieke tafeltje bij het raam reserveert, maar je krijgt het tafeltje naast het toilet.

En het verschil tussen wat jij wilt en wat waar is veroorzaakt stress. Je ziet ineens heel duidelijk dat het leven niet uitpakt zoals jij zou willen. En je beseft dondersgoed dat je er bijzonder weinig over te zeggen hebt. Dat de situatie buiten jouw controle ligt.

Maar je brein heeft een plan. Want accepteren dat je geen controle hebt is geen optie – want dan blijkt namelijk dat je je al die tijd helemaal voor niets druk hebt gemaakt. Dat al die stress overbodig en onnodig was. En dat voelt te stom voor woorden. Dus ontstaat er een andere oplossing: je gaat piekeren.

Kunstmatige controle

Piekeren geeft je het gevoel dat je controle hebt over zaken waar je geen controle over hebt. Misschien herken je dit wel:

  • Een gedachte die je stress geeft komt keer op keer terug.
  • Je ziet allerlei beelden van hoe er allemaal kleine en grote ellende zal ontstaan.
  • Je repeteert die ellendige situatie tientallen keren in gedachten. Je repeteert wat je zult zeggen. Je voelt zelfs al wat je zult voelen.
  • Doordat deze gedachten constant terugkomen, voel je je constant een klein beetje gestrest.
  • Je hebt het idee dat je deze gedachte niet mag loslaten. Want als je dat zou doen, dan gaat alles mis.
  • Je denkt dat je – puur door deze ellende te laten circuleren in je hoofd – de situatie kunstmatig onder controle kunt houden.

Het leuke is natuurlijk dat het rondwalsen van die ellende in je hoofd helemaal niets verandert aan de situatie. Maar het verandert wel van alles aan je humeur.

Je voelt je gespannen. En die spanning zorgt voor een ongeduldige, ontevreden en ongelukkige houding. Je voelt je sneller vermoeid en het leven voelt sneller overweldigend. Je ontwikkelt tunnelvisie – want dat is wat stress doet. Je voelt je slachtoffer van de situatie.

Je komt in een neerwaartse spiraal, waardoor de situatie daadwerkelijk moeilijker gaat voelen. Omdat jij jezelf verzwakt met al deze negatieve bagage. Omdat je brein tientallen kleine zaken probeert te controleren die niet te controleren zijn.

Hoe je uit deze beerput klimt

Een paar dingen. In de eerste plaats is het belangrijk om in te zien dat je veel minder controle over je leven hebt dan je denkt. Kijk maar:

  • Alles wat gebeurd is ligt buiten je controle. Het verleden laat zich niet veranderen doordat jij paniekerig doet.
  • Het gedrag van andere mensen ligt redelijkerwijs buiten je controle. Ja – je kunt je eindeloos bezighouden met manipuleren, (passief) agressief gedrag, met chanteren of dwingen. Maar uiteindelijk is je invloed minimaal en het rendement erg laag.
  • Het moment, dit moment, is precies zoals het is. En niet anders. Je kunt iets doen om het volgende moment anders te maken. Maar nu is alles zoals het is – daar doe je niets aan.
  • Je hebt geen controle over je gedachten. Gedachten melden zich niet eerst bij de receptie, ze walsen gewoon je waarneming binnen. Als je wel controle zou hebben over je gedachten dan zou je ervoor kiezen om geen negatieve dingen meer te denken. Maar dat kan niet.

Wat kun je dan wel doen? Je kunt er zelf voor kiezen of je je gedachten wel of niet gelooft. Je kunt ervoor kiezen om niet constant op die dwangmatige gedachten in te gaan maar ze rustig te laten passeren.

Want jij bent niet je gedachten. Jij bent datgene wat de gedachten waarneemt. Je bent niet de wolken aan de lucht. Je bent de blauwe lucht waarin de wolken drijven.

Zodra je dit begint in te zien, wordt het steeds makkelijker om je minder druk te maken over kleine (en grote) dingen. Want je begint te zien dat je je niet druk maakt om de gebeurtenis, maar om de gedachtenspiraal die daarna wordt geactiveerd.

Je maakt het drama zelf

Jij maakt je eigen drama. Dat is misschien even slikken als je het voor het eerst beseft. Maar vervolgens is het heel fijn, want het betekent ook dat jij zelf het drama kunt stopzetten.

Dat je je drama kunt doseren alsof je de volumeknop hebt gevonden.

Dit is precies waar ik in mijn nieuwe boek nog veel dieper op in ga. Maar voor nu zou ik zeggen: durf te ontspannen. Durf aan jezelf te bewijzen hoe weinig controle je daadwerkelijk hebt.

  • Zie dat je geen andere optie hebt dan acceptatie.
  • Accepteer dat het verleden niet kan worden veranderd.
  • Accepteer dat het leven zich niet druk hoeft te maken over wat jij wel en niet wilt. En dat het ook niet bezig is met wat jij bestempelt als ‘goed’ en ‘slecht’ of als ‘logisch’.
  • Zie hoe je jezelf gek maakt door te geloven in die drukmakende controlerende gedachten.
  • Adem in, adem uit. Ontspan. Begin met mediteren en laat de stress rustig afbouwen.

Piekeren is een effectieve manier om constant een gevoel van haast, stress en angst te ervaren. Het is ook een geweldige manier om ’s nachts zwetend wakker te worden en het gevoel te hebben dat je wordt overspoeld door het leven.

Als dat de dingen zijn die je zoekt – perfect.

Als je, net als ik, liever relaxed leeft en je dagen graag vult met dankbaarheid en ontspanning – dan werkt het minder goed. In dat geval helpt het om te ontspannen, te accepteren en te waarderen wat er is. Het helpt om te zien dat dingen pas een probleem zijn wanneer jij je bezighoudt met problematische gedachten.

Het voelt beter omdat het waar is. In tegenstelling tot al die stressvolle gedachten die je het gevoel geven dat je leven vol ellende zit.

Ontspan, laat los, accepteer. Als een leven vol rust, dankbaarheid en liefde voor dat wat is je niet bevalt, kun je altijd nog teruggaan naar piekeren. 😁

Ontvang gratis tips om je leven leuker te maken!

Maak elke week steeds leuker met mijn gezellige maandagmorgen nieuwsbrief! Ruim 140.000 mensen gingen je voor! 😁

Goed om te weten
Je ontvangt elke maandagochtend versgelegde inspiratie en af en toe een extra update. Je kunt je altijd uitschrijven. Door op de knop te drukken ga je ermee akkoord dat we je gegevens met zorg en liefde verwerken volgens onze privacyverklaring. 💛