“Criticism may not be agreeable, but it is necessary.
It fulfils the same function as pain in the human body.
It calls attention to an unhealthy state of things.”

Winston Churchill

Wie iets maakt ontvangt kritiek

Het hoort er een beetje bij. Als je iets in de wereld zet dan heb je de mogelijkheid om mensen te helpen en blijdschap te verspreiden – en dat is prachtig. Maar je kunt nooit iedereen tevreden houden, dus er zijn altijd mensen met kritiek op wat je doet.

Dat geldt ook voor mij.

Steeds als ik iets publiceer loop ik de kans om ‘aangevallen’ te worden. En af en toe gebeurt het ook. Soms op pittige manieren, maar veel vaker op een constructieve manier die me helpt mijn werk beter te maken.

Wanneer ik word geconfronteerd met kritiek ga ik er (doorgaans) alsvolgt mee om. Misschien inspireert het je om ook anders om te gaan met kritiek.

1. Is het waar?

Wanneer we worden geconfronteerd met kritiek hanteren we meestal de meest voorkomende strategie: we beschermen onszelf. We beschouwen de kritiek als een aanval. We trekken onze muren op en maken ons klaar om terug te slaan.

Hoewel ik niet immuun ben voor deze strategie, lukt het me steeds vaker om kritiek simpelweg te beschouwen als feedback. Ik krijg een stuk informatie over mijn rol in de wereld, en ik kan er misschien iets van leren.

De eerste vraag die ik mezelf stel is: is het waar? Schuilt er een kern van waarheid in? Kan ik hier iets van leren – hoe vervelend mijn ego dat misschien ook vindt?

Ik heb al heel vaak mijn gedrag en schrijfstijl aangepast op basis van feedback van lezers.

  • Zo was er één lezer die me erop wees dat ik regelmatig dingen schreef als ‘een gezellig wijntje’ – en dat dit als iemand die worstelt met alcoholgebruik helemaal niet zo gezellig klinkt.
  • Ik word regelmatig gewezen op inhoudelijke fouten in mijn artikelen. Op basis van die feedback verricht ik vaak extra onderzoek en pas ik de tekst aan indien de lezer gelijk bleek te hebben.
  • Eén van de veelvoorkomende kritiekpunten over Steeds leuker was dat ik er téveel metaforen in heb verweven. In Leven met wind mee heb ik het daarom iets rustiger gehouden.

Kritiek is interessant – vooral als je de neiging opmerkt om jezelf te verdedigen. Want dat betekent vaak dat er een snaar is geraakt en er een kern van waarheid in schuilt.

Leren van kritiek is wat mij betreft onwijs belangrijk. Daarom vind ik het belangrijk om open te luisteren en een moment te nemen om bij mezelf te rade te gaan of er een punt in zit. Ik doe mijn best om niet in de verdediging te schieten.

Dat lukt niet altijd, maar als het lukt is het meestal beter voor mij én de andere partij.

2. Gaat dit over mij?

Als ik kritiek krijg waar ik weinig mee kan (omdat ik er geen waarheid in vind of omdat het een persoonlijke aanval is) dan vraag ik me af of deze kritiek daadwerkelijk aan mij gericht is.

Mijn eerste boek Steeds leuker ontving ruim 680 reviews met een gemiddelde van 5 sterren. Maar niet iedereen is enthousiast.

Een recensie op bol.com: Heel eerlijk? Ik begrijp echt niet dat dit boek zoveel goede reviews heeft. Het boek is misschien wel fijn te lezen voor heel jonge mensen, maar als heel jonge mensen zich al zo voelen en niet weten wat ze willen met hun leven vraag ik me eerder af wat er mis is met de maatschappij.
Wie interesse heeft in het boek kan het voor 10 euro van mij overnemen anders vliegt het de vuurkorf in.

Deze recensent lijkt dusdanig gefrustreerd met de staat van de wereld en het gedrag van ‘de jeugd’ dat deze recensie niet over mij of mijn werk lijkt te gaan.

Vaak wanneer mensen kritiek uiten dan is dit vooral een uiting van hun frustratie over andere gebieden in het leven. Iemand kan bijvoorbeeld gefrustreerd zijn over het gedrag van ‘de jeugd’, of worstelen met een negatief beeld over ‘vegetariërs’ of een onderwerp waarover ik schrijf.

Vervolgens komt er dan kritiek die heel direct lijkt, maar in werkelijkheid helemaal niets met mij te maken heeft. Ik vorm op dat moment simpelweg een uitlaatklep voor een sluimerende frustratie.

Het enige wat ik in zo’n geval hoef te doen is luisteren. Dit is feedback die mij niet vooruit helpt. Ik kies er dan ook voor om hier simpelweg niets mee te doen.

3. Is het relevant?

Een paar van de meest negatieve bol.com recensies op mijn boeken zijn van mensen die een hekel hebben aan zelfhulpboeken. Logisch dat zij het boek niet hoog waarderen.

Een recensie op bol.com: Onvoorstelbaar dat er mensen zijn die dit kinderachtige metaforenboekje, vol herhaling en tegenstrijdigheden meer dan 1 ster geven.

De kritiek kan nog zo waar zijn (ik schrijf met veel metaforen en humor met een reden), mijn werk is niet alles voor iedereen. Dat kan gewoon niet. Hoewel het mijn missie is om zoveel mogelijk mensen te helpen, betekent dit onvermijdelijk dat er enorme groepen mensen zijn die ik niet kan bedienen.

  • Mensen die zelf al heel diep in persoonlijke groei zitten zullen mijn werk altijd te oppervlakkig vinden.
  • Mensen die zichzelf beschouwen als onwijs nuchter en niet ‘geloven’ in zelfhulp zullen alles wat ik schrijf altijd wegwuiven als onzin.
  • Mensen die zichzelf sterk identificeren met een specifieke methode, filosofie of religie zullen altijd moeite hebben met mijn teksten.
  • Mensen die het leven van nature erg serieus nemen zullen zich niet geholpen voelen door luchtige teksten met een hoop humor.

De vraag is vervolgens: is dit relevant? Als mensen die ik niet probeer te bereiken (of niet kan bereiken) kritiek uiten omdat mijn werk niet aansluit bij hun wereldbeeld – kan ik daar dan iets mee?

Het antwoord is – redelijkerwijs – natuurlijk nee. Want als ik me meer en meer schik naar deze meningen, beweeg ik weg van de grote groep mensen die ik juist wél vooruit kan helpen.

Ik wil dolgraag leren van mijn lezers. Maar als alles wat ik doe niet bij je past, dan ben je niet mijn publiek.

Soms is kritiek simpelweg niet relevant. Bijvoorbeeld omdat je kritiek krijgt van mensen die zelf geen ervaring hebben in wat je probeert te bereiken (de stuurlui aan wal), omdat ze buiten de groep mensen vallen die je probeert te bereiken of omdat ze je bewust proberen te kleineren vanuit onzekerheid, angst of een gevoel van superioriteit.

Irrelevante kritiek kun je van je af laten glijden. Mensen zullen altijd meningen hebben. Maar niet alle meningen zijn even belangrijk om door jou gehoord te worden. Laat staan dat je ze gebruikt om de koers van je leven op te baseren.

Online cursus voor meer assertiviteit

Wil je leren hoe je stap voor stap assertiever wordt en meer zelfvertrouwen opbouwt? Schrijf je dan in voor mijn online cursus Schijt – loslaten wat anderen van je denken, en ontwikkel meer assertiviteit in een paar weken.

Schrijf je in en ga direct aan de slag…

Je Broednest helpt je vooruit ☀️

Word ook lid van het Broednest en maak je leven steeds leuker in kleine, praktische stappen. 🌱

Start jouw opwaartse spiraal

Gratis tips om je leven leuker te maken

Maak elke week steeds leuker met mijn gezellige maandagmorgen nieuwsbrief! Ruim 150.000 mensen zijn al lid! 😁

Goed om te weten
Je ontvangt elke maandagochtend versgelegde inspiratie en af en toe een extra update. Je kunt je altijd uitschrijven. Door op de knop te drukken ga je ermee akkoord dat we je gegevens met zorg en liefde verwerken volgens onze privacyverklaring. 💛