“You can see neurosis from below – as a sickness – as most psychiatrists see it. Or you can understand it as a compassionate man might: respecting the neurosis as a fumbling and inefficient effort toward good ends.”
Abraham Maslow

Elke fijne verandering kent een omslagpunt

Laatst betrapte ik mezelf op neurotisch gedrag. Nu is dat natuurlijk niets bijzonders, ook ik ben niet vreemd van neuroses. Maar het is grappig om mezelf erop te betrappen, omdat het me de mogelijkheid geeft om erop te reflecteren.

Ik noem mezelf een minimalist. En hoewel ik niet perse heel weinig spullen heb, heb ik er liever niet meer dan ik nodig heb. De afgelopen maanden was het leven echter vrij chaotisch. En na een verbouwing, de adoptie van Jake en de tientallen kraamgeschenken voelde het huis ineens niet meer zo simpel.

Daar is niets mis mee. Want zelfs met een toename in het aantal spullen hebben we nog steeds minder spullen dan de meeste mensen. Dus hoewel er ruimte is voor een opruimronde, is er in werkelijkheid niets aan de hand.

Maar mijn brein was het daar niet mee eens. Mijn brein had besloten dat er teveel spullen waren, en dat er iets aan moest veranderen. Het punt was: er was helemaal geen tijd om de boel op te ruimen. Wat me achterliet met een gevoel van frustratie en een stemmetje dat maar bleef roepen: je moet minimaliseren, je moet minimaliseren, je moet minimaliseren.

Mijn wenselijke drang naar simpel leven bleek ineens een neurotische kant te hebben.

Minimalisme werkt, tot het niet meer werkt

Gezond eten werkt om je leven beter te maken. Neurotisch worden over gezond eten maakt je leven echter vrijwel direct een stuk slechter. En zo is het met alle fijne veranderingen die we doorvoeren.

Minimalisme is een fijn uitgangspunt en een prettig gereedschap om een goed leven te ontwerpen. Maar als minimalisme een doel op zich wordt, slaat het al snel om naar een neurose.

Dan overheerst er een overtuiging die niet klopt: ”het is goed om weinig spullen te hebben.” Die overtuiging klopt niet, omdat er niets inherent ‘goed’ is aan het hebben van weinig spullen. Er is niemand met een scorebord in de lucht die je een puntje geeft omdat je weer een doos richting de kringloopwinkel brengt.

Nee – ook minimalisme is gewoon een manier om iets voor elkaar te krijgen. Minimalisme werkt niet goed als doel, levensfilosofie, ideaal of overtuiging. Het werkt goed als gereedschap, en meer niet.

Zodra het gereedschap het doel wordt, ontstaat er ruimte voor neurotisch gedrag.

  • Gezond eten is een gereedschap om een goed leven te bouwen. Als gezond eten het doel wordt liggen neuroses (en eetstoornissen) op de loer.
  • Geld is een middel dat je kunt inzetten om je leven nu en later zorgelozer te maken. Als geld een doel wordt ontstaat er neurotisch gedrag.
  • Een gezellig interieur is een gereedschap om je goed te voelen in je huis. Als je interieur het doel is dan word je er vooral onrustig van.
  • Werken is een middel om wenselijke resultaten teweeg te brengen. Als werken je doel wordt dan stap je op de burn-out-express.

Alle fijne dingen veranderen in een obstakel als je ze in het extreme trekt.

Het misverstand

Dit is hoe de redenatie meestal gaat: ”Mijn huis opruimen bracht me in het verleden veel plezier en rust, dus nóg meer opruimen zal me nóg meer plezier en rust brengen.”

Deze redenatie klopt niet. Dat kun je testen door het te proberen met chocolade.

”Een beetje chocolade eten brengt me veel plezier, dus heel veel chocolade eten brengt me nóg meer plezier.”

We hebben dit allemaal geprobeerd – en we weten allemaal dat het zo niet werkt. Veel fijne dingen zijn alleen fijn als we ze correct doseren in ons leven. Wanneer we ermee overboord gaan ervaren we stress en neurotische gedachten.

Een milde voorkeur voor gezond eten maakt ons leven beter. Een neiging tot eenvoud maakt ons leven prettiger. Een drang om elk gebied van ons leven op te ruimen maakt het leven minder fijn.

De situatie accepteren

Dus ik werd geconfronteerd met die gedachten, en ik besefte het volgende:

”Deze gedachten maken me gestrest, ze geven me het gevoel dat ik van alles moet doen terwijl er in werkelijkheid niets aan de hand is. Ik kan nu mezelf gaan pushen om te minimaliseren en zo de spanning tijdelijk te verminderen. Of ik kan gewoon besluiten om deze gedachten niet zo serieus te nemen.”

Als ik deze gedachte weglaat, wat blijft er dan over? Simpel: een huis met een prima hoeveelheid spullen en een ontspannen Jelle die niets hoeft te veranderen aan de situatie.

Dus dat is wat ik deed. Ik accepteerde het moment en liet de gedachte passeren. En ik leefde nog lang en gelukkig. Althans – lang genoeg om het na te vertellen. En ja, vrij gelukkig – dat wel.

Alle fijne dingen hebben de potentie om te transformeren tot lastige obstakels. En vaak heb je zelf de keuze of je dit wel of niet laat gebeuren. Door de balans te bewaren kun je voorkomen dat fijne dingen uitgroeien tot lastige neuroses. En dat maakt je leven dan weer een stuk eenvoudiger, best fijn.

Ontvang gratis tips om je leven leuker te maken!

Maak elke week steeds leuker met mijn gezellige maandagmorgen nieuwsbrief! Ruim 140.000 mensen gingen je voor! 😁

Goed om te weten
Je ontvangt elke maandagochtend versgelegde inspiratie en af en toe een extra update. Je kunt je altijd uitschrijven. Door op de knop te drukken ga je ermee akkoord dat we je gegevens met zorg en liefde verwerken volgens onze privacyverklaring. 💛